Oczar Wirginijski - opis rośliny

Oczar Wirginijski - Opis rośliny

Oczar Hamamelis Virginiana L. jest krzewem lub drzewem o niewielkiej wysokości, może osiągnąć 8m., częściej jednak osiąga od 2,5m. do 5m. Posiada zakrzywiony pień i długie rozwidlające się gałęzie z gładką, brązową korą. Ogólnym wyglądem przypomina naszą leszczynę. Kwiaty foremne, żółte, obupłciowe.
Owocem jest gruboliścienna torebka, która posiada cztery podłużne, bielmowe nasiona.
W okresie zimowym oczar traci liście, które w tym okresie są zbierane i suszone. Liście są krótko ogonowe, jajowato rombowe o brzegu nierówno-podwójnym pikowatym, na nerwach dolnej powierzchni owłosione. Kora oczaru bezwonna, smak jej jest ściągająco cierpki, pokryta jest wielorzędna warstwą korka. Korę pierwotna od kory wtórnej oddziela jasnożółty pierścień mechaniczny grubościenny sklereid. W korze wtórnej występują pęki grubościennych włókien okrysztalonych jedyńcami szczawianu wapniowego. Komórki miękiszu korowego nie zawierają skrobi, jedynie bezkształtną treść.

Surowcem farmaceutycznym są:

  • Kora
  • Gałązki
  • Liście oczaru (Cortex et folium Hamamelidis)

Zawierają one około 3% garbników, których głównym składnikiem jest Hamamelitanina - związek estrowy kwasu galasowego z cząsteczką racemicznej heksozy.

Oczar wirginijski (hamamelis Virginiana) należy do rodziny Oczarowatych (Hamamelidaceae). W stanie naturalnym rośnie we wschodnich stanach USA i Kanadzie.
W Polsce można go spotkać w parkach i ogrodach. Jest to krzew lub drzewko charakteryzujące się lśniącymi żółtymi kwiatami, które pojawiają się późną jesienią lub w zimie, ożywiając nagie, bezlistne gałęzie.

Surowcem leczniczym i kosmetycznym są kora i liście. Oczar Wirginijski zaliczany jest do surowców o dużej zawartości garbników. Najwięcej znajduje się w liściach i nieco mniej w korze. Garbniki stanowią mieszaninę, wśród której zidentyfikowano elogotaniny i hamamelitany. Obecnie są flawonoidy, kwasy galusowy i elagowy, leukoantocyjanidyny oraz saponiny. Właściwości oczaru znane były plemionom indiańskim zamieszkującym tereny północno-wschodniej Ameryki Północnej. Otaczany był czcią szczególnie za jego ściągające działanie. Stosowano go najczęściej mieszając z siemieniem lnianym na opuchlizny czy rany powstałe po uderzeniach i guzy. W Europie uznawano oczar za doskonały środek na oparzenia, opuchlizny i krwawienia.

Badania naukowe potwierdziły wskazania medycyny ludowej. Obecnie oczar uznaje się za silny środek o działaniu ściągającym, przeciwkrwotocznym, przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym. Przygotowuje się z niego nalewki i wyciągi z alkoholu. Należy jednak pamiętać, aby stężenie alkoholu nie było zbyt duże. Preparaty z oczaru stosuje się do wewnątrz i na zewnątrz. Przyjmowane do wnętrza pomagają w nieżycie i niewielkich krwawieniach z przewodu pokarmowego i płuc, a także w żylakach. Przydatne są w zapaleniu błony śluzowej jelita grubego, biegunce i dyzenterii. Do użytku zewnętrznego przygotowuje się okłady, kompresy maści. Maja one zastosowania w stłuczeniach, obrzękach, wynaczynieniach, oparzeniach, ukąszeniach, krwawieniach z nosa, żylakach nóg i odbytu. Preparaty oczkowe łagodzą ból, przyspieszają gojenie oraz zapobiegają infekcją. Z oczaru można tez przygotować lotion, który jest doskonały na ukucia komarów i innych owadów.

W kosmetyce silne działanie ściągające oczaru wykorzystano przede wszystkim do pielęgnacji cery zanieczyszczonej o zatkanych porach. Wyciągi z oczaru wchodzą w skład kremu na noc i na dzień, toników i maseczek. Dużym powodzeniem w kosmetyce cieszy się woda oczarowa. Powstaje ona w wyniku destylacji z parą wodną świeżych, młodych gałązek i listków oczaru. Woda oczarowa stanowi składnik kosmetyków przeznaczonych do cery tłustej. Z udziałem tej wody można przygotować tonik: woda oczarowa, napar ze skrzypu, woda miętowa, woda destylowana, alkohol 70% lub krem oczyszczający: olejek z arniki, olejek z melisy, masło kakaowe, wosk pszczeli.

Wyciągi z oczaru wchodzą w skład również innych kosmetyków na przykład mydeł przeznaczonych do pielęgnacji cery alergicznej i nadmiernie zaczerwienionej. Produkowane są też kremy o działaniu przeciwzapalnym, przeznaczone do pielęgnacji cery wrażliwej na zimno, wilgoć i łatwo czerwieniejącej się. Ponadto wchodzą w skład balsamów podjędrniających  do ciała. Można też przygotowywać preparaty odżywcze, w połączeniu z olejkami rycynowymi, do włosów suchych i łamliwych.